Αναγνώσματα Ιουνίου – Ιουλίου 2015

13 Ιουλίου 2015 σήμερα. Έχει ξημερώσει μια αλλόκοτη μέρα. Βρίσκομαι στην Κεφαλονιά εδώ και λίγες μέρες και περνώ τον περισσότερο χρόνο μου ασχολούμενη με τα πολιτικά γεγονότα των ημερών: δημοψήφισμα, Eurogroup, συμφωνία με την ΕΕ. Και σήμερα το πρωί, τρίτο μνημόνιο. Η ατμόσφαιρα γύρω είναι βαριά και άσχημη και καθώς είμαι ακόμα ζαλισμένη από την υπερπληθώρα πληροφοριών και μουδιασμένη από τις εξελίξεις, χρειάζομαι λίγο χρόνο να σκεφτώ σχετικά. Μέχρι τότε, βιβλία, αναγνώσματα και ξεκούραση από την επικαιρότητα.

DSCN5888

Τα τρία βιβλία που διάβασα τις τελευταίες τρεις βδομάδες  είναι: «Ο βίος του Ισμαήλ Φερίκ Πασά» της Ρέας Γαλανάκη, το «Αγάπη Παράνομη» του Κωνσταντίνου Θεοτόκη και το «Καλοκαίρι του Φόβου» του Γιάννη Μαρή. Φαίνεται πως ήταν το εικοσαήμερο των Ελλήνων συγγραφέων.

DSCN5885

Ξεκινώ με το βιβλίο της Ρέας Γαλανάκη, «Ο Βίος του Ισμαήλ Φερίκ Πασά» (εκδόσεις Καστανιώτη). Είναι ένα μυθιστόρημα που κυκλοφόρησε το 1989 από τις εκδόσεις Άγρα, αλλά εγώ το διάβασα στην έκδοση του 2007 από τον Καστανιώτη. Ήταν στη λίστα μου προς ανάγνωση για αρκετά χρόνια, μέχρι που το πέτυχα στο ράφι του Book Crossing (ξέρω ότι χρωστάω μία ανάρτηση γι αυτήν τη ξεχωριστή δραστηριότητα!) στην pub Old House στο Αργοστόλι, οπότε το βούτηξα. Το πήρα βέβαια πριν αρκετές βδομάδες αλλά τώρα αξιώθηκα να το τελειώσω και διαπιστώνω ότι είναι ένα από τα βιβλία που απόλαυσα ιδιαίτερα τα τελευταία αρκετά χρόνια!

Η Γαλανάκη επιλέγει ως κεντρικό ήρωα του βιβλίου της μία ιστορική προσωπικότητα: τον Ισμαήλ Φερίκ Πασά, ο οποίος κατά τα χρόνια της οθωμανικής κυριαρχίας, χωρίστηκε βίαια από την οικογένειά του και μεταφέρθηκε στην Αίγυπτο. Εκεί, δούλος στην αρχή και αλλόγλωσσος, ακολουθεί την δική του πορεία και χτίζει μια λαμπρή στρατιωτική και πολιτική καριέρα. Τα βήματά του τον οδηγούν πίσω στην Κρήτη προκειμένου να καταστείλει την επανάσταση των συμπατριωτών του. Ποιοι είναι όμως οι συμπατριώτες του; Οι Κρητικοί ή οι Αιγύπτιοι;

Παρά το γεγονός ότι η συγγραφέας στηρίζεται σε ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα, δεν θα το χαρακτήριζα ως καθαρόαιμο ιστορικό μυθιστόρημα. Σε όλο το βιβλίο, το οποίο είναι γραμμένο με λυρισμό αλλά χωρίς γλωσσικές υπερβολές, η Γαλανάκη πραγματεύεται τα θέματα της ταυτότητας και του νόστου. Ποια είναι τελικά η πατρίδα; Αυτή που σε γεννά ή αυτή που σε τρέφει; Και ποια η προδοσία της; Και ο πολυπόθητος νόστος; Τι γεύση αφήνει και τι απόνερα; Το βιβλίο έχει τον υπότιτλο «Spina Nel Cuore», δηλαδή «αγκάθι στην καρδιά» και αυτή ακριβώς είναι η αίσθηση που συνοδεύει τον κεντρικό ήρωα σε όλο του τον βίο. Μέσα από την αφήγηση παρουσιάζονται επίσης διάφορες σημαντικές ιστορικές μορφές της Αιγύπτου εκείνης της εποχής όπως ο Ιμπραήμ αλλά και ο αδερφός του κεντρικού ήρωα, Αντώνης Καμπάνης-Παπαδάκης, ο μεγάλος Κρητικός ευεργέτης.

Πρόκειται, όπως έγραψα και παραπάνω, για ένα από τα βιβλία που ευχαριστήθηκα περισσότερο τα τελευταία χρόνια και μετά την ανάγνωση του, με χαρά ανακάλυψα ότι ο «Βίος του Ισμαήλ Φερίκ Πασά» είναι το πρώτο ελληνικό μυθιστόρημα που εντάχθηκε το 1994 από την Ουνέσκο στη συλλογή της Unesco Collection of Representative Works. Στο Βιοβλιοκαφέ μπορείτε να διαβάσετε μία κριτική παρουσίαση του βιβλίου, εδώ μια ενδιαφέρουσα εργασία πάνω στο βιβλίο από την Λουίζα Χριστοδουλίδου (Πανεπστήμιο Αιγαίου), εδώ μια παρουσίαση των δύο αδερφών (Ισμαήλ Φερίκ Πασά και Αντώνη Παπαδάκη) και αφού πιάσαμε την ιστορία, εδώ θα βρείτε τη ζωή και το έργο του Α. Παπαδάκη – γιατί καλό είναι να γνωρίζουμε για ποιο λόγο οι εθνικοί μας ευεργέτες ονομάστηκαν έτσι.

Παρά το γεγονός ότι παλαιότερα είχα διαβάσει τον «Αιώνα των Λαβυρίνθων» της Ρέας Γαλανάκη και ομολογώ ότι δεν είχα ενθουσιαστεί, οι αρετές του βιβλίου «Ο Βίος του Ισμαήλ Φερίκ Πασά» με κάνουν να θέλω να αναζητήσω σύντομα το νέο βιβλίο της συγγραφέως που πραγματεύεται τη σημερινή κρίση («Άκρα Ταπείνωση», σχετική συνέντευξη εδώ).

DSCN5886

Το δεύτερο βιβλίο που διάβασα ήταν το «Αγάπη Παράνομη» του Κωνσταντίνου Θεοτόκη. Το βιβλίο είναι των εκδόσεων Καστανιώτη, σε επιμέλεια του Φίλιππου Βλάχου και φέρει τον υπότιτλο «διήγημα ανέκδοτο». Στην τελευταία σελίδα αναφέρει ότι πρόκειται για έκδοση του 1977 (!) και ούτε που θυμάμαι πώς βρέθηκε στη βιβλιοθήκη μου, προφανώς το πήρα από κάποιο παζάρι βιβλίου. Πρόκειται για μία δραματική εξιστόρηση του ερωτικού πάθους ενός μεσήλικα για τη νεαρή του νύφη και τις συνέπειες αυτού του παράνομου και ανίερου δεσμού.

Λογοτεχνικά, το έργο ανήκει στον κύκλο των «Κορφιάτικων Ιστοριών» που εκδόθηκαν το 1935 αν και δεν τυπώθηκε τότε αλλά παρέμενε ανέκδοτο ως το 1977. Το αφήγημα γράφτηκε το 1906 και η έκδοση που έχω στα χέρια μου περιλαμβάνει ένα μικρό γλωσσάρι στο τέλος, σαν ένας μικρός οδηγός ορισμένων κερκυραϊκών λέξεων που χρησιμοποιεί ο συγγραφέας. Ο Θεοτόκης έζησε από τα τέλη του 19ου ως τα μέσα του 20ου αιώνα και η χρονική απόσταση που με χωρίζει ως σημερινή αναγνώστρια από το κείμενο είναι μεγάλη. Γι αυτό, δεν εντυπωσιάστηκα τόσο από τον ηθικοπλαστικό σχολιασμό του θέματος (ένα τόσο βαρύ αμάρτημα επιφέρει και τις ανάλογες βαριές ποινές, κοινωνικά και μοιραία) αλλά από τις αντιδράσεις των ηρωίδων του Θεοτόκη: της νεαρής νύφης και της απατημένης πεθεράς της. Και οι δύο, αντιδρούν με σιωπή, αλλά η κάθε μία για τον δικό της λόγο. Η σκληρότητα δεν κρύβει πάντα μίσος. Μπορεί να κρύβει την ανάγκη της επιβίωσης, τον κοινωνικό καταναγκασμό ή ακόμα και αφέλεια. Δυστυχώς, το βιβλίο είναι εξαντλημένο αλλά αξίζει τον κόπο να το αναζητήσετε σε κάποια βιβλιοθήκη. Ένα ενδιαφέρον άρθρο για το έργο του Θεοτόκη από την «Καθημερινή» εδώ.

DSCN5887

Τελευταίο βιβλίο ήταν το «Καλοκαίρι του Φόβου» του Γιάννη Μαρή. Η συγκεκριμένη έκδοση είναι από την εφημερίδα «Το Βήμα» αλλά εγώ το πήρα από ένα παζάρι βιβλίου τον περασμένο Γενάρη για ένα ευρώ. Πρωταγωνιστής είναι ο αστυνόμος Μπέκας, που έχει πια συνταξιοδοτηθεί αλλά μπορεί ακόμα να στηρίζεται στην καλή του φήμη μετά της εξιχνίαση του «Εγκλήματος στο Κολωνάκι» και έτσι να αξιοποιεί τις γνωριμίες του προκειμένου να συλλέξει τις απαραίτητες πληροφορίες κάθε φορά.

Γενικότερα, τέτοιο είδους αστυνομικές ιστορίες, στην παράδοση του «who done it» με ευχαριστούν και τις αντιμετωπίζω ως μικρή διανοητική πρόκληση. Η συγκεκριμένη δεν ήταν εύκολη, αλλά δεν ήταν ούτε ιδιαίτερα συναρπαστική. Περισσότερο μου έκανε εντύπωση η προσπάθεια του Μαρή να καταδείξει τη χαλάρωση των ηθών της λεγόμενης «υψηλής κοινωνίας»,  τη σήψη και τη διαφθορά τους καθώς και τη διαφθορά της ασυλλόγιστης νεολαίας που κυνηγά τον εύκολο πλουτισμό. Το βιβλίο κυκλοφόρησε το 1971, λίγα χρόνια μετά από κινηματογραφικές ταινίες όπως «Ο Κατήφορος» και ο «Νόμος 4000» που είχαν ανάλογη θεματολογία.

Το εντυπωσιακό πάντως, με τον Γιάννη Μαρή, είναι το γεογνός ότι υπήρξε ένας από τους πλέον πολυγραφότερους Έλληνες συγγραφείς: έγραψε  εβδομήντα αστυνομικά μυθιστορήματα και είκοσι σενάρια για ταινίες, καθώς επίσης δύο θεατρικά, μερικά αισθηματικά μυθιστορήματα, μερικά ιστορικά αναγνώσματα και διασκευές κλασικών μυθιστορημάτων. Και όλα τα παραπάνω, τα έγραψε στο περιθώριο της δημοσιογραφικής του καριέρας! Αυτά για όσους σήμερα γκρινιάζουμε ότι δεν έχουμε χρόνο να ασχοληθούμε με όσα πραγματικά μας ενδιαφέρουν και μας αρέσουν….

Περισσότερα για το βιβλίο εδώ. Το «Καλοκαίρι του φόβου» διασκευάστηκε και για την τηλεόραση, στο πλαίσιο της σειράς «Οι Ιστορίες του Αστυνόμου Μπέκα» με τον Ιεροκλή Μιχαηλίδη και μπορείτε να το παρακολουθήσετε εδώ:

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s