Στο όνομα του θεού $$$

Τους τελευταίους λίγους μήνες διαβάζω ιστορία, και συγκεκριμένα ιστορία των χωρών της Λατινικής Αμερικής. Αφορμή στάθηκε ένα εκπληκτικό βιβλίο που έπεσε εντελώς τυχαία στα χέρια μου, το πρώτο από τη «Μνήμη της φωτιάς» του Εντουάρντο Γκαλεάνο. Θα μιλήσω πιο αναλυτικά για τον Γκαλεάνο και τα βιβλία του σε κάποια άλλη ανάρτηση καθώς πιστεύω ότι ανήκουν σ’ εκείνη την κατηγορία των βιβλίων που είναι ικανά να σου αλλάξουν τη ζωή. Σήμερα όμως, επηρεασμένη προφανώς από το τρομοκρατικό χτύπημα των τζιχαντιστών στο Παρίσι, θέλω να γράψω για ένα άλλο, παρεμφερές ανάγνωσμα. Πρόκειται για το βιβλίο «Η καταστροφή των Ινδιάνων» του Βαρθολομαίου Ντε Λας Κάσας.

Ξαναπιάνοντας το νήμα της σκέψης μου από την αρχή: διαβάζω λοιπόν ιστορία των χωρών της Λατινικής Αμερικής και όσο περισσότερο διαβάζω, τόσο περισσότερο νιώθω την ανάγκη να αναζητήσω τα πρωτότυπα κείμενα της εποχής της κατάκτησης της Αμερικής από τους Ισπανούς και τους Πορτογάλους. Έτσι πήρα τρία βιβλία, όλα από τις εκδόσεις Στοχαστής και την καταπληκτική τους σειρά «Ταξίδια – Ανακαλύψεις» : το βιβλίο του Ντε Λας Κάσας που ανέφερα παραπάνω, την «Κατάκτηση του Μεξικού» του Φερνάντο Κορτές και τη «Φιλαλήθη Εξιστόρηση της Κατάκτησης του Περού» του Φρανθίσκο ντε Χέρεθ. Και τα τρία βιβλία είναι γραμμένα από τους πρωταγωνιστές τους, είναι τα χρονικά που έγραψαν οι ίδιοι οι κονκισταδόρες, οι επιστολές τους, η δική τους εξιστόρηση.

Μικρή παύση -επιστροφή στο ματωμένο παρόν του 2015. Πριν δέκα μέρες οι τζιχαντιστές εκτέλεσαν μία σειρά από τυφλά τρομοκρατικά χτυπήματα στο Παρίσι, σκορπώντας τον θάνατο, τον φόβο και την υστερία. Και γιατί ειδικά στο Παρίσι; Προφανώς επειδή η Γαλλία βομβαρδίζει τη Συρία εδώ και μήνες. Και γιατί το κάνει αυτό η Γαλλία; Για να ρίξει τον Άσαντ. Και γιατί να ρίξει τον Άσαντ; Για να του πάρει τα πετρέλαια. Όπως έγινε πρόπερσι με τον Καντάφι. Και πριν είκοσι χρόνια με τον Σαντάμ Χουσεϊν από τις ΗΠΑ αυτή τη φορά. Και τι είναι οι τζιχαντιστές; Θρησκευτική ομάδα φανατικών. Και λοιπά, και λοιπά, και λοιπά. Όχι, δεν προσπαθώ να αποδείξω ότι όλοι οι πόλεμοι γίνονται για τα λεφτά. Αυτό το ξέρουμε. Ούτε ότι οι αθώοι έχουν όλοι το ίδιο χρώμα αίματος. Αυτό που με εντυπωσιάζει είναι ότι ο κόσμος δεν έχει προοδεύσει καθόλου. Δεν έχει διδαχτεί από την ιστορία του και παραμένει περισσότερο χειραγωγούμενος από ποτέ από τον θεό στον οποίο πιστεύει, είτε κρατάει το κοράνι, είτε τη βίβλο, είτε μασάει χρυσάφι και κολυμπάει στο πετρέλαιο. Γιατί μεγαλύτερος θεός από το χρήμα δεν υπάρχει.

Τι έκαναν λοιπόν οι Ισπανοί το 1492; Εξολόθρευσαν γύρω στα εκατό εκατομμύρια ινδιάνους. 100.000.000 είναι ο αριθμός. Γιατί; Μα γιατί ήταν ζάμπλουτοι – στα μάτια των Ευρωπαίων. Το χρυσάφι και το ασήμι του Νέου Κόσμου ήταν τόσο που μπορούσε να συντηρεί όλους τους πολέμους της εποχής στο ευρωπαϊκό έδαφος. Και πώς τους εξολόθρευσαν; Με τρεις τρόπους: α) με σφαγές, η αγριότητα των οποίων παραμένει ασύλληπτη  β)με εξοντωτική εργασία στα ορυχεία χρυσού και ασημιού – μάλιστα όταν δεν έφταναν πια οι Ινδιάνοι, οι Ευρωπαίοι έφεραν μαύρους σκλάβους από την Αφρική στη Νέα Γη και  γ) με ασθένειες που έφεραν μαζί τους όπως η πανούκλα, η λέπρα, ο τέτανος και ο τύφος. Και ποιο ήταν το όχημα; Τι έδινε στους Ισπανούς τη νομιμοποίηση να κάνουν όσα έκαναν; Μα φυσικά, η θρησκεία!

Οι Ινδιάνοι ήταν «απολίτιστοι, άγριοι, βλάσφημοι, ζώα» που έπρεπε να «εκπολιτιστούν» και να «οδηγηθούν στον αληθινό δρόμο του Θεού». (Το ίδιο δηλαδή που συνέβη – και συμβαίνει ακόμα –  και στην Αφρική από τους Ευρωπαίους αποικιοκράτες για να αρπάξουν τα διαμάντια, τα σμαράγδια και τα πετρέλαια της μαύρης ηπείρου). Σήμερα βλέπουμε με φρίκη στην τηλεόραση τους αποκεφαλισμούς χριστιανών που κάνει η ISIS, την εν ψυχρώ εκτέλεση παιδιών και άλλες φρικαλεότητες προκειμένου να υπερασπιστούν το «αληθινό ισλάμ». Για διαβάστε λίγο αυτό:

Έμπαιναν στα χωριά και δεν άφηναν ούτε παιδιά, ούτε γέρους, ούτε γυναίκες σ’ ενδιαφέρουσα κατάσταση ή ετοιμόγεννες που δεν ξεκοίλιαζαν και κατακομμάτιαζαν, σαν να είχαν να κάνουν με πρόβατα που είχαν καταφύγει στις μάντρες τους. Στοιχημάτιζαν ποιος θ’ άνοιγε έναν άντρα μ’ ένα και μόνο χτύπημα του μαχαιριού ή ποιος θα του έκοβε το κεφάλι μ’ ένα χτύπημα της λόγχης ή θα του έβγαζε τα σπλάχνα. Αρπούσαν τα νήπια από τις μανάδες τους που τα θήλαζαν, τα έπιαναν από τα πόδια και χτυπούσαν το κεφάλι τους στα βράχια. Άλλοι τα σφεντόνιζαν στα ποτάμια, με γέλια και χωρατά, και όταν τα παιδιά έπεφταν στο νερό, έλεγαν: «Τρέμεις, κατεργαράκο». Σούβλιζαν σ’ ένα σπαθί παιδιά και μανάδες, αλλά και όποιον άλλον έβρισκαν μπροστά τους. Τους κρεμούσαν, σειρές, κατά ομάδες από δεκατρείς, τα πόδια τους μόλις άγγιζαν τη γη, για να τιμήσουν και να φανερώσουν σέβας προς τον Λυτρωτή μας και τους δώδεκα Αποστόλους. Μετά έβαζαν φωτιά και τους έκαιγαν ζωντανούς. Σε άλλους και σε όλους που θέλησαν να ξεφύγουν, τους έκοβαν τα δυο χέρια, τους τα κρεμούσαν και τους έλεγαν: «Πηγαίνετε να φέρετε τα γράμματα». Κι αυτό σημαίνει, πηγαίνετε την είδηση, σε όσους θέλησαν να ξεφύγουν μέσα στα δάση. Και να πώς σκότωναν κατά κανόνα τους άρχοντες και τους ευγενείς: Έκαναν σχάρα από βέργες πάνω σε δικέλες, τους έδεναν εκεί, άναβαν σιγανή φωτιά, για να ξεψυχήσουν σιγά-σιγά, μέσα στα ουρλιαχτά που τους προκαλούσαν αυτά τα φρικτά βασανιστήρια.

Αυτά περιγράφει ο Ντε Λας Κάσας, δομινικανός ιερέας, Ισπανός, αυτόπτης μάρτυρας του «εκπολιτισμού» των Ινδιάνων. Πόσο έχει προχωρήσει λοιπόν ο άνθρωπος από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα; Ούτε βήμα.

Ο Εντουάρντο Γκαλεάνο γράφει:

1496, Λα Κονσεπσιόν

Ο Βαρθολομαίος Κολόμβος, αδερφός και αξιωματικός του Κολόμβου, παρευρίσκεται στο κάψιμο της ανθρώπινης σάρκας. Έξι άντρες εγκαινιάζουν την πυρά της Αϊτής. Ο καπνός φέρνει βήχα. Οι έξι θα καούν προς τιμωρία και παραδειγματισμό, γιατί έθαψαν κάτω από τη γη εικόνες του Χριστού και της Παναγίας, που ο μοναχός Ραμόν Πανέ τους είχε δώσει για προστασία και παρηγοριά δική τους. Ο μοναχός Ραμόν τους είχε μάθει να προσεύχονται γονατιστοί, να λένε το Πάτερ Ημών και το Άβε Μαρία, και να προφέρουν το όνομα του Χριστού κάθε φορά που έρχονταν αντιμέτωποι με τον πειρασμό, τον πόνο και τον θάνατο. Κανείς δεν έκανε τον κόπο να τους ρωτήσει γιατί έθαψαν τις εικόνες. Νόμιζαν πως οι καινούριοι θεοί θα γονιμοποιούσαν τον σπόρο του καλαμποκιού, του γιούκα, της πατάτας και του φασολιού. 

Το ερώτημα παραμένει: πόσο έχει προχωρήσει ο άνθρωπος από τον Μεσαίωνα μέχρι σήμερα; Καθόλου. Ούτε βήμα.

Γιατί ανθρωπότητα δεν είναι μόνο αυτό που ζεις εσύ κι εγώ. Δεν είναι μόνο το Παρίσι, η Ρώμη και η Νέα Υόρκη. Είναι και η Δαμασκός, και ο Λίβανος και η Νιγηρία και η Γουατεμάλα. Πόσο μακριά βρισκόμαστε από τον μεσαιωνικό σκοταδισμό και τον θρησκευτικό φανατισμό; Η θρησκεία δημιουργήθηκε προκειμένου να χειραγωγούνται οι μάζες – δεν θα βρεις ούτε έναν πολιτισμό σε ολόκληρο τον πλανήτη, αρχαίο ή σύγχρονο που να μην στηρίζεται σε αυτό, πίστεψέ με, ούτε έναν. Άρα η θρησκεία κάνει καλά τη δουλειά της. Η ανθρώπινη πρόοδος πάνω σε αυτό πού ακριβώς είναι; Έχουμε ταξιδέψει στα όρια του ηλιακού μας συστήματος κι ακόμα παραπέρα, επικοινωνούμε μαγικά χωρίς καν καλώδια, έχουμε θεραπεύσει τόσες και τόσες ασθένειες αλλά έχουμε αφήσει τη μία και μεγαλύτερη αρρώστια του είδους μας να μας τρώει τη σάρκα: την απληστία. Σχεδόν ντυμένη πάντα με άμφια ή με ψευδοδημοκρατικούς μανδύες.

Ξαναγράφει ο Γκαλεάνο.

1533, Καχαμάρκα

Για να εξαγοραστεί η ζωή του Αταχουάλπα καταφθάνει χρυσός και ασήμι. Οι τέσσερις δρόμοι της αυτοκρατορίας μυρμηγκιάζουν από τα λάμα και τους ανθρώπους, με φορτία στις πλάτες. Τα καλύτερα λάφυρα έρχονται από το Κούσκο: ένας ολόκληρος κήπος, δέντρα και λουλούδια σε φυσικό μέγεθος από ατόφιο χρυσάφι και πολύτιμες πέτρες, ζώα και πουλιά από καθαρό ασήμι, τιρκουάζ και λάπις λάζουλι. Ο φούρνος καταπίνει θεούς και στολίδια για να ξεράσει πλάκες από χρυσό και ασήμι. […] Από κάθε πέντε πλάκες, ο Φρανθίσκο Πιθάρο βάζει στην άκρη μία για τον βασιλιά. Μετά σταυροκοπιέται. Ζητάει τη βοήθεια του Θεού, του παντογνώστη, για να μοιράσει δίκαια. […] Ξεχωρίζει ένα μέρος για την Εκκλησία, άλλο για τον ιερέα του στρατού. […]. Ο δήμιος του Αταχουάλπα κρατάει για τον εαυτό του τα διπλάσια απ’ όσα ξοδεύει η Αυλή του Καρόλου Ε’ με τους εξακόσιους υπηρέτες. Κρατάει επίσης για πάρτη του το φορείο του Ίνκα βασιλιά που είναι 83 κιλά ατόφιο χρυσάφι».

Ο Βαρθολομαίος ντε λας Κάσας, αυτός ο «φανατικός της ανθρώπινης αξιοπρέπειας» όπως τον αποκαλεί ο Γκαλεάνο, έγινε ο πιο μισητός άνθρωπος στον Νέο Κόσμο. Τον κατηγόρησαν ότι διαδίδει κατασκευασμένες ιστορίες για κάποια δήθεν σφαγή των Ινδιάνων, οι αποικιοκράτες τον αποκαλούσαν Αντίχριστο και «μάστιγα τούτης της γης» επειδή κατήγγειλε «όσους από πλεονεξία μετέτρεψαν τον Ιησού σε αιμοβόρο θεό και τον βασιλιά σε πεινασμένο λύκο για την ανθρώπινη σάρκα». Βεβαίως οι εκκλήσεις του Λας Κάσας τότε, δεν εισακούστηκαν από κανέναν. Σήμερα, με την ασφάλεια των αιώνων που μεσολαβούν θεωρείται απόστολος της ειρήνης.

Όση κι αν είναι η τεχνολογική, οικονομική και πολιτιστική μας πρόοδος, ο άνθρωπος μοιάζει εγκλωβισμένος στον σκοταδισμό της απληστίας του. Και αν πιστεύεις ότι η σφαγή που γίνεται στη Μέση Ανατολή και στην Αφρική, η στυγνή εκμετάλλευση χωρών της Ασίας και της Λατινικής Αμερικής, η «οικονομική κρίση» στην Ελλάδα και η άνοδος του φασισμού στην Ευρώπη δεν έχουν σχέση με τη δική σου, προσωπική πλεονεξία, απέναντι στον γείτονα, τον συνάδελφο ή τον συμπολίτη σου, απλά κάνεις λάθος. Προφανώς, είμαστε όλοι παριζιάνοι. Αλλά πόσο εμφανές είναι ότι αυτό έχει δύο αναγνώσεις;

Οι Αραουκανοί ανοίγουν το στόμα του Βαλβίδια και το γεμίζουν χώμα. Τον βάζουν να καταπιεί μια μπουκιά το χώμα της γης της Χιλής, τον μπουκώνουν και του λένε: «Θες χρυσάφι; Φάε χρυσάφι. Φάε χρυσάφι μέχρι να σκάσεις». 

 ————

Διαβάστε μία συνέντευξη του Νάνου Βαλαωρίτη για τον τζιχαντισμό, το «τέρας που επιτίθεται στον δημιουργό του» εδώ.

Διαβάστε για τον Λας Κάσας και τους Ινδιάνους εδώ κι  εδώ .

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s