Η Ελλάδα του Γκάτσου

kivwtos_2011_02_02_gkatsos_01

Παρακολούθησα την περασμένη εβδομάδα την μουσικοχορευτική παράσταση της Μάνιας Παπαδημητρίου «Ο γνωστός μας άγνωστος κύριος Γκάτσος» και έπρεπε να περάσουν λίγες μέρες για να μπορώ να γράψω κάτι σχετικά. Ας αρχίσω από τα τυπικά: ωραίος χώρος (Τριανόν), οικονομικό εισιτήριο (10 ευρώ), καλοί συντελεστές, καλή ιδέα, καλή εκτέλεση. Γενικά, δεν παρακολουθώ μουσικοχορευτικές παραστάσεις, αλλά τη συγκεκριμένη πήγα να τη δω γιατί ο Γκάτσος είναι ένας μύθος και είχα μεγάλη περιέργεια να δω πώς χειρίστηκε το θέμα η Παπαδημητρίου.

Αν εξαιρέσω την ακατανόητη αρχική σκηνή με τους τενεκεδάνθρωπους που με έκανε να σκεφτώ ότι θα παρακολουθήσω μία ακόμα μετα-μοντέρνα φασόλα, και που ευτυχώς τελείωσε γρήγορα, η παράσταση ήταν εξαιρετική. Στηριγμένη σε κείμενα για τη ζωή και το έργο του Γκάτσου, η Παπαδημητρίου αναβιώνει τη χρυσή εποχή του Χατζιδάκι, της Μερκούρη, της Μούσχουρη κ.α. με έναν τρόπο απλό, χωρίς μεγαλοστομίες, χωρίς έπαρση και χωρίς φτιασίδια. Μικρά, καθημερινά περιστατικά από τη ζωή του ποιητή μπλέκονται στην θεατρική αφήγηση με μεγάλα καλλιτεχνικά γεγονότα με τρόπο αβίαστο και σεβαστικό αλλά και χωρίς να λείπει το χιούμορ.

Κυρίως όμως, η ζωή και το έργο του Γκάτσου και όλων των συνεργατών του δεν είναι παρά η αφορμή για να παρουσιαστεί η άλλη πλευρά της Ελλάδας, αυτή της δημιουργικότητας μέσα από αντίξοες πάντα συνθήκες: φτώχεια, πόλεμοι, δικτατορίες, εισβολές, διώξεις, λοιδωρίες. Κανένας από αυτούς τους μεγάλους πνευματικούς ανθρώπους δεν έζησε και δεν δημιούργησε εν μέσω ιδανικών πολιτικών και οικονομικών συνθηκών, και όμως μας άφησαν αριστουργήματα. Του ίδιου του Γκάτσου του έκαναν έξωση οι συγγενείς του όταν πέθανε η αδελφή του, ας πούμε. Ή οι κοροϊδίες που δέχτηκε από πένες της εποχής όταν δημοσίευσε την Αμοργό ήταν πέρα από κάθε όριο. Όμως ο ίδιος, συνέχισε να δημιουργεί, όπως και όλοι αυτοί που το όνομά τους είναι σήμερα πια συνώνυμο της ελληνικότητας και της πραγματικής αίγλης.

Η παράσταση αποτελεί μια αναδρομή στη σύγχρονη ελληνική ιστορία και συμφωνώ με τον Γ. Μονεμβασίτη που υποστηρίζει εδώ ότι το «Υπουργείο Παιδείας (αν υπάρχει), ή το Υπουργείο Πολιτισμού (αν υπάρχει και αυτό, στον τόπο μας), όποιο είναι καθ’ ύλην αρμόδιο, τέλος πάντων, θα έπρεπε να φροντίσει ώστε να παρακολουθήσουν την παράσταση αυτή, όλοι οι μαθητές Λυκείου της Ελληνικής επικράτειας». Όχι μόνο για λόγους …επιμόρφωσης σχετικά με το έργο του Γκάτσου και την ιστορία της πατρίδας μας τα τελευταία 60 χρόνια, αλλά γιατί τέτοιες παραστάσεις είναι ίσως η μοναδική ελπίδα να διαμορφωθεί μια συνείδηση γνήσιας ελληνικότητας στους νέους ανθρώπους, απαλλαγμένη από καφρίλες του τύπου «οι άλλοι που τρώνε βελανίδια». Επίσης, θα έπρεπε κατά τη γνώμη μου την παράσταση αυτή να έχουν παρακολουθήσει και όλοι οι Έλληνες ψηφοφόροι πριν πάνε στην κάλπη.

Μέσα σ’ αυτό το δίχτυ παραπληροφόρησης και κυρίως αποποίησης των προσωπικών μας ευθυνών για ό,τι συμβαίνει στη ζωή ή στον τόπο μας, ανάμεσα στα βρόχια των κριτηρίων της ψήφου μας, η επαφή με το έργο τόσο κορυφαίων ανθρώπων, θα μπορούσε να προσφέρει τις απαντήσεις που ψάχνουμε όλοι στο σημερινό αδιέξοδο. Και για να πιάσω το νήμα της προηγούμενης ανάρτησής μου, περί πνευματικών ανθρώπων και πού είναι και γιατί δεν αναμειγνύονται στα κοινά, θέλω να φέρω ως παράδειγμα την «αττική» (κατά τον Χατζιδάκι) ζωή του Γκάτσου: δεν πολιτικοποιήθηκε ποτέ, δεν πήγε σε πορείες, δεν υπουργοποιήθηκε, δεν θέλησε ποτέ να συμμετέχει σε όλα αυτά, όμως η ζωή και το έργο του, ειδικά όπως παρουσιάζονται σε αυτήν την παράσταση, προσφέρουν τα σπουδαιότερα πολιτικά διδάγματα.

*Σημ.: Η ανάρτηση είναι της 30ης Ιουνίου του 2012*

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s